cách ghép cây cà Phê: giới thiệu & hướng dẫn

Vườn cà phê già cỗi, năng suất thấp đang khiến Bà Con trăn trở? Đừng lo lắng, kỹ thuật ghép cây cà phê chính là giải pháp hoàn hảo giúp Bà Con tái tạo vườn cây, đẩy cao năng suất và thúc đẩy lợi nhuận.

Ghép chồi, ghép mắt – những phương pháp ghép phổ biến trong trồng cà phê, mang đến làn gió mới cho vườn cây, giúp Bà Con tiết kiệm chi phí và thời gian so với việc trồng mới hoàn toàn.

Olive tree – Put a brach into the strain

Giới thiệu về cây cà phê ghép

1. Cà phê ghép là gì?

Cà phê ghép là kỹ thuật ghép một đoạn thân hoặc cành (gọi là chồi ghép) của cây cà phê có năng suất, chất lượng cao lên gốc ghép là cây cà phê có bộ rễ khỏe mạnh, thích nghi tốt với điều kiện đất đai và khí hậu. Kỹ thuật này giúp tạo ra cây cà phê mới hội tụ nhiều ưu điểm của cả hai cây cà phê ghép và gốc ghép.

2. Lợi ích của việc ghép cây cà phê

  • Nâng cao năng suất và chất lượng cà phê: Cây cà phê ghép thường có năng suất cao hơn 20-30% so với cà phê thực sinh. Chất lượng cà phê cũng được cải thiện đáng kể, thể hiện qua hương vị thơm ngon, đậm đà hơn.
  • Tăng khả năng chống chịu bệnh tật: Cây cà phê ghép có thể thừa hưởng khả năng chống chịu bệnh tật từ gốc ghép, giúp giảm thiểu nguy cơ thiệt hại do dịch bệnh gây ra.
  • Thích ứng tốt với điều kiện đất đai: Gốc ghép thường được lựa chọn từ những giống cà phê có khả năng thích nghi tốt với điều kiện đất đai và khí hậu địa phương, giúp cây cà phê ghép sinh trưởng và phát triển tốt hơn.
  • Tiết kiệm thời gian và chi phí: So với cà phê thực sinh, cà phê ghép có thể cho thu hoạch sớm hơn 1-2 năm, giúp bà con nông dân tiết kiệm thời gian và chi phí đầu tư.

3. Các phương pháp ghép cà phê phổ biến

  • Ghép chồi: Đây là phương pháp ghép phổ biến nhất trong sản xuất cà phê. Chồi ghép được lấy từ những cây cà phê mẹ khỏe mạnh, năng suất cao, được ghép lên gốc ghép là cây cà phê con có đường kính thân từ 1-2 cm.
  • Ghép thân: Phương pháp này được áp dụng khi cần cải tạo vườn cà phê già cỗi, năng suất thấp. Thân ghép được lấy từ những cây cà phê mẹ khỏe mạnh, được ghép lên gốc ghép là những cây cà phê già cỗi có đường kính thân từ 5-7 cm.

Kỹ thuật ghép cây cà phê

1. Chuẩn bị dụng cụ và vật liệu ghép:

  • Dụng cụ: Dao sắc, kéo cắt cành, băng keo ghép, dây nilon, dụng cụ khử trùng (cồn 70 độ, thuốc sát trùng).
  • Vật liệu ghép: Gốc ghép khỏe mạnh, cành ghép từ cây mẹ tốt, có năng suất cao và ít sâu bệnh.

2. Chọn gốc ghép và cành ghép:

  • Gốc ghép: Nên chọn cây cà phê có tuổi từ 2-3 năm, đường kính gốc từ 1-2 cm, thân cây thẳng, vỏ nhẵn, không sâu bệnh.
  • Cành ghép: Chọn cành bánh tẻ, dài khoảng 10-15 cm, có 2-3 mắt ngủ, không sâu bệnh.

3. Các phương pháp ghép cà phê phổ biến:

3.1 Ghép chồi:

  • Cách thực hiện:
    • Cắt vát gốc ghép và cành ghép theo hình chữ “L”.
    • Ghép cành ghép vào gốc ghép, đảm bảo sao cho phần lõi của hai bên khớp nhau.
    • Dùng băng keo ghép cố định mối ghép và che mắt ghép.
  • Ưu điểm: Dễ thực hiện, tỷ lệ sống cao.
  • Nhược điểm: Mất nhiều thời gian.

3.2 Ghép mắt:

  • Cách thực hiện:
    • Cắt một mảnh vỏ hình chữ nhật trên gốc ghép.
    • Cắt một mắt ngủ từ cành ghép và đặt vào mảnh vỏ đã cắt.
    • Dùng băng keo ghép cố định mối ghép và che mắt ghép.
  • Ưu điểm: Tiết kiệm cành ghép, ít tốn thời gian.
  • Nhược điểm: Khó thực hiện hơn ghép chồi, tỷ lệ sống thấp hơn.

3.3 Ghép vỏ:

  • Cách thực hiện:
    • Cắt một đường dọc theo thân gốc ghép.
    • Bóc tách một mảnh vỏ từ cành ghép và đặt vào đường cắt trên gốc ghép.
    • Dùng băng keo ghép cố định mối ghép.
  • Ưu điểm: Dễ thực hiện, tỷ lệ sống cao.
  • Nhược điểm: Mất nhiều thời gian.

4. Kỹ thuật chăm sóc sau khi ghép:

  • Tưới nước cho cây đều đặn, giữ ẩm cho gốc ghép.
  • Che chắn cây khỏi ánh nắng mặt trời trực tiếp.
  • Bón phân cho cây sau khi ghép 15-20 ngày.
  • Cắt tỉa cành nhánh mọc hoang để tập trung dinh dưỡng cho cành ghép.
  • Phòng trừ sâu bệnh cho cây.

Cách chăm sóc cây cà phê ghép

Bón phân

Bón phân đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thúc đẩy sinh trưởng và phát triển của cây cà phê ghép. Bà con cần bón phân đầy đủ và cân đối cho cây theo từng giai đoạn phát triển.

  • Giai đoạn cây con: Bón thúc sau khi trồng 15-20 ngày bằng phân NPK 13-13-13 pha loãng với tỷ lệ 100g/10 lít nước. Sau đó, bón thúc định kỳ 15-20 ngày/lần với lượng phân tăng dần theo độ tuổi của cây.
  • Giai đoạn cây trưởng thành: Bón phân theo mùa vụ và nhu cầu dinh dưỡng của cây.
    • Mùa mưa: Bón thúc sau mỗi trận mưa to bằng phân NPK 20-10-15 pha loãng với tỷ lệ 200g/10 lít nước.
    • Mùa khô: Bón thúc 2 lần/năm vào đầu mùa khô và trước khi ra hoa bằng phân NPK 15-15-15 pha loãng với tỷ lệ 300g/10 lít nước.
  • Giai đoạn cây ra hoa và đậu quả: Bón thúc 2 lần/năm vào giai đoạn đọt non và sau khi ra hoa bằng phân NPK 10-20-20 pha loãng với tỷ lệ 250g/10 lít nước.

Ngoài ra, bà con cần bổ sung thêm phân hữu cơ và phân vi sinh cho cây để cải tạo đất và cung cấp vi chất dinh dưỡng cho cây.

Tưới nước

Cây cà phê ghép cần được tưới nước đầy đủ và thường xuyên, đặc biệt là trong giai đoạn cây con và ra hoa đậu quả. Bà con cần tưới nước cho cây vào sáng sớm hoặc chiều mát, tránh tưới vào buổi trưa nắng nóng.

  • Lượng nước tưới: Tùy thuộc vào độ tuổi của cây, giai đoạn sinh trưởng và điều kiện thời tiết mà bà con cần điều chỉnh lượng nước tưới cho phù hợp. Thông thường, lượng nước tưới trung bình cho cây cà phê ghép là 1-2 lít/cây/ngày.
  • Cách tưới nước: Bà con có thể tưới nước cho cây bằng nhiều cách khác nhau như tưới thủ công, tưới bằng hệ thống phun sương hoặc tưới nhỏ giọt.

Phòng trừ sâu bệnh

Cây cà phê ghép dễ bị mắc một số bệnh phổ biến như bệnh rỉ sắt, thán thư, đốm lá,… và một số loại sâu hại như rệp vừng, rệp sáp, tuyến trùng,… Để phòng trừ sâu bệnh cho cây, bà con cần thực hiện các biện pháp sau:

  • Vệ sinh vườn tược: Cắt tỉa cành nhánh già cỗi, thu gom lá rụng và cỏ dại đem ra khỏi vườn để tiêu hủy.
  • Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật: Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật theo hướng dẫn của cơ quan chức năng, chỉ sử dụng thuốc khi thật cần thiết và tuân thủ đúng thời gian cách ly.
  • Áp dụng các biện pháp phòng trừ sinh học: Sử dụng các chế phẩm sinh học để phòng trừ sâu bệnh cho cây, ví dụ như nấm Trichoderma, vi khuẩn Bacillus thuringiensis,…

Cắt tỉa

Cắt tỉa là biện pháp quan trọng giúp tạo tán cho cây,促进 ra cành nhánh mới, tăng cường khả năng quang hợp và tạo điều kiện cho cây phát triển khỏe mạnh. Bà con cần cắt tỉa cây cà phê ghép theo định kỳ 2-3 lần/năm vào các thời điểm sau:

  • Sau khi thu hoạch: Cắt tỉa cành già cỗi, cành mọc vượt, cành mọc chen chúc để tạo tán cho cây.
  • Trước khi ra hoa: Cắt tỉa cành già cỗi, cành mọc vượt, cành mọc chen chúc để tạo điều kiện cho cây ra hoa đậu quả.
  • Sau khi ra hoa: Cắt tỉa cành già cỗi, cành mọc vượt, cành mọc chen chúc và cành không ra hoa đậu quả để tập trung dinh dưỡng cho cây nuôi quả.

Thu hoạch cà phê ghép

Thời điểm thu hoạch

Thời điểm thu hoạch cà phê ghép phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giống cà phê, điều kiện khí hậu, độ chín của quả và sở thích của Bà con về hương vị cà phê. Tuy nhiên, nhìn chung, Bà con có thể dựa vào một số dấu hiệu sau để xác định thời điểm thu hoạch phù hợp:

  • Màu sắc quả cà phê: Khi quả cà phê chuyển từ màu xanh đậm sang màu đỏ tươi hoặc đỏ tía, đây là dấu hiệu cho thấy quả đã chín và sẵn sàng thu hoạch.
  • Độ mềm của quả: Dùng ngón tay ấn nhẹ vào quả cà phê, nếu cảm nhận được độ mềm và đàn hồi thì quả đã chín.
  • Vị ngọt của quả: Nếm thử một vài quả cà phê, nếu cảm nhận được vị ngọt thanh và không còn vị chát thì quả đã chín.

Bà con nên thu hoạch cà phê theo từng đợt, ưu tiên thu hoạch những quả chín đều trước. Việc thu hoạch cà phê chín rộ sẽ giúp tăng năng suất và chất lượng cà phê.

Kỹ thuật thu hoạch

Để đảm bảo chất lượng cà phê sau thu hoạch, Bà con cần lưu ý áp dụng đúng kỹ thuật thu hoạch:

  • Thu hoạch thủ công: Sử dụng tay để hái từng quả cà phê chín. Đây là phương pháp thu hoạch phổ biến nhất và cho chất lượng cà phê tốt nhất.
  • Sử dụng dụng cụ thu hoạch: Có thể sử dụng các dụng cụ chuyên dụng như máy hái cà phê hoặc lược hái để thu hoạch cà phê. Tuy nhiên, cần lưu ý sử dụng nhẹ nhàng để tránh làm ảnh hưởng đến cành và quả cà phê.
  • Phân loại cà phê: Sau khi thu hoạch, Bà con cần phân loại cà phê thành 2 loại: cà phê chín và cà phê chưa chín. Cà phê chín sẽ được đem đi chế biến ngay, còn cà phê chưa chín cần được loại bỏ để tránh ảnh hưởng đến chất lượng cà phê.

Một số lưu ý khi ghép và chăm sóc cây cà phê

Để đảm bảo cây cà phê ghép phát triển khỏe mạnh và cho năng suất cao, Bà con cần lưu ý một số điểm sau khi ghép và chăm sóc cây:

  • Chọn giống cà phê ghép phù hợp: Bà con nên chọn giống cà phê ghép phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng của khu vực trồng.
  • Kỹ thuật ghép cà phê: Cần thực hiện đúng kỹ thuật ghép cà phê để đảm bảo tỷ lệ sống cao.
  • Chăm sóc sau khi ghép: Tưới nước, bón phân, tỉa cành, làm cỏ cho cây cà phê ghép đúng thời điểm và kỹ thuật.
  • Phòng trừ sâu bệnh: Thường xuyên kiểm tra và phát hiện sớm các loại sâu bệnh hại cây cà phê để có biện pháp phòng trừ kịp thời.

Bằng cách áp dụng đúng kỹ thuật thu hoạch và chăm sóc cây cà phê ghép, Bà con sẽ có được những vụ mùa bội thu với chất lượng cà phê thơm ngon.

Trên đây là những chia sẻ của tôi về cách ghép cây cà phê. Hy vọng những thông tin này sẽ hữu ích cho bà con trong việc trồng và chăm sóc vườn cà phê của mình.

Chúc Bà con thành công!

Similar Posts

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *